Bir yakınınızın vefatından sonra mirasın nasıl paylaşılacağı, çoğu aile için hem duygusal hem de hukuki açıdan zor bir süreçtir. Bu rehberde miras paylaşımının hangi adımlarla yapıldığını, mirasçılar anlaşırsa ve anlaşamazsa hangi yolların izleneceğini sırasıyla anlatıyoruz.
1. Mirasçılık Belgesini Alın
Paylaşımın ilk adımı, kimlerin mirasçı olduğunu ve paylarını gösteren mirasçılık belgesidir (veraset ilamı). Bu belge:
- Herhangi bir noterden,
- Ya da sulh hukuk mahkemesinden
alınabilir. Banka hesapları, tapu, araç ve diğer tüm işlemler için gereklidir. Vasiyetname bulunması veya yabancı unsur içeren durumlarda mahkemeye başvurulması gerekebilir.
2. Terekeyi Tespit Edin
Tereke, mirasbırakanın geride bıraktığı malvarlığının tamamıdır. Paylaşmadan önce şunların listesi çıkarılmalıdır:
- Taşınmazlar (tapu kayıtları e-Devlet üzerinden sorgulanabilir),
- Araçlar,
- Banka hesapları, yatırım hesapları ve kiralık kasalar,
- Şirket payları,
- Alacaklar,
- Borçlar ve kefaletler.
Borçların toplamı malvarlığını aşıyorsa, mirasçılar ölümü öğrendikleri tarihten itibaren 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Reddetmeyen mirasçılar terekenin borçlarından kişisel olarak sorumlu olur.
3. Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesini Verin
Mirasçılar, kanunda belirtilen süre içinde veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermekle yükümlüdür. Beyanname verilmeden bazı tapu ve banka işlemleri yapılamaz. Belirli tutara kadar olan intikaller vergiden istisnadır; istisna tutarları her yıl güncellenir.
4. Payları Belirleyin
Yasal mirasçılar ve payları Türk Medeni Kanunu'na göre belirlenir. Örneğin mirasbırakan eşini ve iki çocuğunu bırakmışsa eş mirasın dörtte birini, çocukların her biri sekizde üçünü alır. Mirasbırakanın vasiyetnamesi varsa, saklı paylar korunmak kaydıyla vasiyetnamedeki dağılım uygulanır.
5. Anlaşmalı Paylaşım
Mirasçılar anlaşırsa paylaşım iki şekilde yapılabilir:
Paylaşma sözleşmesi: Mirasçılar terekedeki malları aralarında bölüştürmek için yazılı bir sözleşme yapar. Hangi malın kime kalacağı ve gerekiyorsa denkleştirme bedelleri bu sözleşmede yer alır. Taşınmazların devri için tapuda ayrıca işlem yapılır.
Paylı mülkiyete geçiş: Mirasçılar tapuda, taşınmaz üzerindeki elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete çevirebilir. Böylece her mirasçı kendi payını bağımsız olarak satabilir veya devredebilir.
Anlaşmalı paylaşım hem en hızlı hem de en az masraflı yoldur. Ancak sözleşmenin eksiksiz yazılması, sonradan doğabilecek uyuşmazlıkları önler.
6. Anlaşma Yoksa: Ortaklığın Giderilmesi Davası
Mirasçılar anlaşamazsa her mirasçı ortaklığın giderilmesi davası açabilir:
- Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
- Anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesinde dava açılır.
- Mahkeme önce malın aynen bölünmesinin mümkün olup olmadığını inceler.
- Aynen bölme mümkün değilse malın satışına ve bedelin paylar oranında dağıtılmasına karar verir.
2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun ile miras yoluyla gelen taşınmazların satışında mirasçılara öncelik tanıyan yeni bir düzenleme de getirildi. Bu nedenle satış aşamasında güncel kuralların dikkate alınması gerekir.
Sık Karşılaşılan Sorunlar
- Muris muvazaası: Mirasbırakan sağlığında bir malı çocuklarından birine satış gibi göstererek bağışlamışsa, diğer mirasçılar tapu iptali ve tescil davası açabilir.
- Saklı payın zedelenmesi: Vasiyetname veya bağışla saklı payı ihlal edilen mirasçı tenkis davası açabilir.
- Ortak malın tek başına kullanılması: Diğer mirasçılar ecrimisil talep edebilir.
Sonuç
Miras paylaşımı, doğru sırayla yapıldığında uzun yıllara yayılan aile içi uyuşmazlıkların önüne geçer. Terekenin borç durumunu erken öğrenmek ve anlaşma imkânlarını önce denemek en sağlıklı yoldur. Ayrıntılı bilgi için Bursa miras avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Nilüfer’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Arsamdan Yol Geçiyor, Ne Yapabilirim? Kamulaştırmasız El Atma
- Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nedir? Şartları ve İptali
- Tapuda Avukat Zorunluluğu Var mı? Taşınmaz Satışında Avukatın Rolü
- Vasiyetname Nasıl Düzenlenir? Resmi, El Yazılı ve Sözlü Vasiyetname
- Mirasta Denkleştirme (İade) Davası
- Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası
Sık sorulan sorular
Miras paylaşımı için ne kadar süre var?
Miras paylaşımı için kanunda bir süre sınırı yoktur; mirasçılar istedikleri zaman paylaşma yapabilir veya ortaklığın giderilmesini isteyebilir. Ancak reddi miras için 3 aylık, veraset ve intikal vergisi beyannamesi için de kanunda belirtilen süreler vardır.
Mirasçılardan biri paylaşıma razı olmazsa ne olur?
Her mirasçı, zorunlu arabuluculuk aşamasından sonra ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Mahkeme malın aynen bölünmesine, bu mümkün değilse satışına ve bedelin paylaştırılmasına karar verir.
Kardeşlerden biri evde oturuyorsa kira isteyebilir miyim?
Ortak taşınmazı tek başına kullanan ve diğer mirasçıların kullanımını engelleyen mirasçıdan ecrimisil, yani haksız kullanım bedeli istenebilir. Geriye dönük en fazla 5 yıllık bedel talep edilebilir.


