Ceza hukukunda iki tür arama vardır: adli arama ve önleme araması.
Adli arama (CMK m.116-119)
Amaç: İşlenmiş bir suçun delillerini elde etmek veya şüpheliyi yakalamak.
Karar: Hâkim kararı; gecikmesinde sakınca varsa Cumhuriyet savcısının, ona ulaşılamıyorsa kolluk amirinin yazılı emri. Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda kolluk amirinin emriyle arama yapılamaz.
Şüphe derecesi: Makul şüphe. Bkz. şüphe dereceleri.
Önleme araması (PVSK m.9)
Amaç: Henüz işlenmemiş suçları önlemek, tehlikeyi gidermek.
Karar: Hâkim kararı; gecikmesinde sakınca varsa mülki amirin yazılı emri.
Önleme araması sırasında suç delili bulunursa derhal adli aramaya geçilmeli ve savcılığa bilgi verilmelidir.
Delil değeri
- Usulüne uygun yapılmayan aramayla elde edilen deliller hukuka aykırıdır ve hükme esas alınamaz.
- Tutanakta arananın beyanının alınması, tanık bulundurulması gibi şekil kuralları denetlenir.
Savunma
Arama kararının kapsamı, saati ve yeri ile tutanaklardaki çelişkiler titizlikle incelenmelidir. Temyiz için ceza temyiz dilekçesi yazımıza bakın.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Nilüfer’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Hak Kullanımını ve Beslenmeyi Engelleme Suçu
- Türk Milletini, Devletini, Kurum ve Organlarını Aşağılama Suçu (TCK 301)
- Başkası Yerine Ceza İnfaz Kurumuna veya Tutukevine Girme Suçu
- Hükümlü veya Tutukluların Ayaklanması Suçu (TCK 296)
- İnfaz Kurumuna (Cezaevine) veya Tutukevine Yasak Eşya Sokma Suçu (TCK 297)
- Muhafızın Görevini Kötüye Kullanması Suçu
Sık sorulan sorular
Önleme aramasında bulunan delil kullanılabilir mi?
Önleme araması suç önleme amaçlıdır; tesadüfen elde edilen delil hakkında derhal savcılığa bildirim yapılması ve usule uygunluk gerekir.
Konutta arama için karar şart mı?
Kural olarak hâkim kararı gerekir; gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcının yazılı emri yeterlidir ancak konutta kolluk amirinin emriyle arama yapılamaz.


