Yeni aldığınız bir araçta motor arızası çıkması, ekspertiz raporunda görünmeyen bir hasarın sonradan ortaya çıkması veya kilometresinin düşürüldüğünün anlaşılması, hem maddi kayba hem de güvenlik riskine yol açar. Bu yazıda ayıplı araç satışında alıcının haklarını ve izlenmesi gereken yolu anlatıyoruz.
Ayıplı Araç Nedir?
Araç; sözleşmede, ilanda veya satıcının beyanlarında belirtilen özellikleri taşımıyorsa ya da makul olarak beklenen nitelikte değilse ayıplıdır. Uygulamada sık karşılaşılan ayıplar şunlardır:
- Gizlenen kaza ve hasar geçmişi,
- Değişen veya boyanan parçaların bildirilmemesi,
- Kilometre düşürme,
- Motor, şanzıman veya elektronik aksamda gizli arızalar,
- Sıfır araçta tekrarlayan fabrikasyon arızaları,
- Sel veya yangın hasarlı araçların bu durum gizlenerek satılması.
Hangi Kanun Uygulanır?
- Galeriden veya bayiden alınan araçlarda alıcı tüketiciyse 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uygulanır.
- İki kişi arasında yapılan satışlarda Türk Borçlar Kanunu'nun ayıptan sorumluluk hükümleri uygulanır.
- Ticari amaçla alınan araçlarda Türk Ticaret Kanunu'ndaki kısa ihbar süreleri gündeme gelebilir.
Bu ayrım; süreleri, başvuru yerini ve ispat kolaylıklarını değiştirir.
Alıcının Seçimlik Hakları
Ayıp ortaya çıktığında alıcı şu haklardan birini seçebilir:
- Sözleşmeden dönme: Aracı iade edip ödediği bedeli geri almak,
- Bedel indirimi: Aracı tutup ayıp oranında indirim istemek,
- Ücretsiz onarım: Ayıbın satıcı tarafından giderilmesini istemek,
- Ayıpsız misliyle değiştirme: Özellikle sıfır araçlarda aynı model ayıpsız bir araç talep etmek.
Bu hakların yanında, ayıp nedeniyle uğranılan zararlar için tazminat da talep edilebilir.
İzlenecek Yol
1. Ayıbı belgeleyin. Yetkili servis raporu, bağımsız ekspertiz raporu ve TRAMER hasar kaydı ayıbın ispatında temel belgelerdir.
2. Satıcıya yazılı bildirim yapın. Ayıbı fark ettiğinizde gecikmeden, tercihen noter aracılığıyla veya ispatı mümkün bir yolla satıcıya bildirin ve hangi seçimlik hakkı kullandığınızı açıkça belirtin.
3. Başvuru yerini belirleyin.
| Durum | Başvuru yeri |
|---|---|
| Tüketici işlemi, parasal sınırın altında | Tüketici hakem heyeti |
| Tüketici işlemi, parasal sınırın üzerinde | Arabuluculuk, ardından tüketici mahkemesi |
| İki kişi arasında satış | Asliye hukuk mahkemesi |
4. Delil tespiti isteyin. Araç onarılmadan önce ayıbın durumunun mahkeme aracılığıyla tespit ettirilmesi, ileride ispat sorunlarının önüne geçer.
Süreler
- Tüketici işlemlerinde ayıplı maldan sorumluluk için zamanaşımı, ayıp sonradan ortaya çıksa bile teslimden itibaren 2 yıldır.
- Satıcı ayıbı ağır kusuru veya hilesiyle gizlemişse bu süre uygulanmaz.
- Borçlar Kanunu'na tabi satışlarda alıcı, aracı teslim aldıktan sonra işlerin olağan akışına göre makul sürede gözden geçirmek ve ayıbı satıcıya bildirmekle yükümlüdür; gizli ayıplar ise ortaya çıktığında derhal bildirilmelidir.
Sonuç
Ayıplı araç uyuşmazlıklarında sonucu, ayıbın ne kadar iyi belgelendiği ve bildirimin ne kadar hızlı yapıldığı belirler. Aracı onarıma göndermeden önce durumu kayıt altına almak çok önemlidir. Tüketici uyuşmazlıklarına ilişkin ayrıntılar için Bursa tüketici avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Nilüfer’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
Sık sorulan sorular
İkinci el araçta ayıp çıkarsa satıcı sorumlu mu?
Satıcı, satış sırasında var olan ve alıcının olağan bir incelemeyle fark edemeyeceği gizli ayıplardan sorumludur. Satıcı galeriyse ve alıcı tüketiciyse Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, iki kişi arasındaki satışta ise Türk Borçlar Kanunu uygulanır.
Aracın hasar kaydı gizlenmişse ne yapabilirim?
Hasar kaydının veya değişen parçaların bilerek gizlenmesi hile niteliği taşır. Bu durumda sözleşmeden dönme, bedel indirimi ve tazminat talep edilebilir; satıcının ayıbı hileyle gizlemesi hâlinde iki yıllık zamanaşımı süresi uygulanmaz.
Ayıplı araç için önce nereye başvurmalıyım?
Önce satıcıya ayıbı yazılı olarak bildirip talebinizi iletin. Uyuşmazlık tüketici işlemiyse ve tutar parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine, üzerindeyse arabuluculuk sonrası tüketici mahkemesine başvurulur.


