Çekişmeli boşanma, eşlerin boşanmanın kendisi veya sonuçları (velayet, nafaka, tazminat, eşya) konusunda anlaşamadığı davalardır. Anlaşmalı boşanma çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanırken, çekişmeli boşanma davası delillerin toplanması ve tanıkların dinlenmesi nedeniyle aylar, hatta yıllar sürebilir. Aşağıda davanın aşamalarını ve her aşamanın uygulamada ne kadar sürdüğünü anlatıyoruz. Süreler mahkemenin iş yüküne göre değişir; verilen rakamlar ortalama tahminlerdir.
Aşama aşama çekişmeli boşanma davası
1. Dilekçeler aşaması (yaklaşık 2–4 ay)
Dava dilekçesi aile mahkemesine verilir ve karşı tarafa tebliğ edilir. Davalı eşin 2 haftalık cevap süresi vardır; bu süre mahkemece uzatılabilir. Ardından cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri verilir. Tebligatın yapılamaması bu aşamayı uzatan en yaygın nedendir.
2. Ön inceleme (dilekçelerden sonra 1–3 ay)
Mahkeme ön inceleme duruşmasında tarafların anlaştığı ve anlaşamadığı noktaları belirler, delilleri tespit eder ve tarafları sulhe teşvik eder. Tedbir nafakası, geçici velayet ve kişisel ilişki gibi geçici önlemler çoğu zaman bu aşamada veya dava başında karara bağlanır.
3. Tahkikat (6 ay – 1 yıl)
Davanın en uzun aşamasıdır:
- Tanıkların dinlenmesi: Her duruşmada sınırlı sayıda tanık dinlenebilir; tanığın gelmemesi duruşmanın ertelenmesine yol açar. Bkz. boşanma davasında tanıklar.
- Sosyal inceleme raporu: Velayet talebi varsa pedagog veya sosyal çalışmacı raporu alınır. Bkz. sosyal inceleme raporu.
- Ekonomik ve sosyal durum araştırması: Nafaka ve tazminat için tarafların gelirleri kolluk aracılığıyla araştırılır.
- Kayıtların toplanması: Banka, tapu, SGK kayıtları ve mesajlaşmalar dosyaya getirtilir.
Duruşmalar arasında genellikle 2–4 ay bulunur.
4. Sözlü yargılama ve karar
Tahkikat bittikten sonra taraflar son beyanlarını sunar ve mahkeme kararını açıklar. Gerekçeli kararın yazılması birkaç hafta sürebilir.
5. İstinaf (6 ay – 1,5 yıl)
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde bölge adliye mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir. Bursa’daki davalarda istinaf incelemesini Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili hukuk dairesi yapar.
6. Temyiz (6 ay – 1 yıl)
İstinaf kararına karşı, kanunda öngörülen hallerde 2 hafta içinde Yargıtay’a temyiz başvurusu yapılabilir. Boşanmanın kendisine ilişkin kararlar temyize açıktır; bazı fer’i konular (örneğin düşük miktarlı alacaklar) kesin olabilir.
Süreyi uzatan durumlar
- Mahkemenin iş yükü ve duruşma aralıklarının uzunluğu,
- Tebligat sorunları, özellikle eşin yurt dışında yaşaması,
- Çok sayıda tanık ve tanıkların duruşmaya gelmemesi,
- Velayet uyuşmazlığı nedeniyle sosyal inceleme ve uzman raporları,
- Bilirkişi incelemesi gerektiren mal ve gelir tespitleri,
- Mal rejiminin tasfiyesi talebi (genellikle ayrı dava olarak görülür ve boşanmanın kesinleşmesini bekler),
- Karşı dava açılması.
Süreyi kısaltmanın yolları
- Delilleri baştan eksiksiz bildirin: Tanıkların isim ve adresleri, mesajlar, fotoğraflar ve kayıtlar dava dilekçesinde gösterilmelidir. Sonradan delil eklemek kural olarak mümkün değildir ve süreyi uzatır.
- Adres bilgilerini doğru verin: Karşı tarafın güncel adresi, tebligat gecikmesini önler. Bkz. MERNİS adresi.
- Anlaşmaya açık olun: Taraflar dava sırasında boşanma ve sonuçları üzerinde uzlaşırsa dava anlaşmalı boşanmaya çevrilebilir ve çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanır.
- Kanun yolu haklarını değerlendirin: Kararın sonucu her iki tarafı da tatmin ediyorsa istinaftan feragat edilerek karar hızla kesinleştirilebilir.
Dava sürerken haklar
- İhtiyaç sahibi eş ve çocuklar için tedbir nafakası istenebilir. Bkz. tedbir nafakası.
- Çocuğun dava süresince kimde kalacağı ve diğer ebeveynle görüşme düzeni geçici olarak belirlenir.
- Eşler dava süresince ayrı yaşama hakkına sahiptir.
Boşanma kararı kesinleşmeden eşler yeniden evlenemez. Kadın eş için ayrıca kanundaki bekleme süresi (iddet müddeti) dikkate alınır; bu süre mahkeme kararıyla kaldırılabilir.
Bursa aile mahkemelerinde çekişmeli ve anlaşmalı boşanma davalarını takip ediyoruz. Dava dilekçesi örneği için çekişmeli boşanma dava dilekçesi sayfamıza, hizmetlerimiz için Bursa boşanma avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Nilüfer’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Boşanma ve Velayet Davasında Sosyal İnceleme Raporu (SİR)
- Boşanma Davasında Tanık: Kimler Tanık Olabilir, Nasıl Dinlenir?
- Çekişmeli Boşanmayı Anlaşmalı Boşanmaya Çevirme: Şartlar ve Süreç
- Nafaka Alacağı İcra Takibi: Ödenmeyen Nafaka Nasıl Tahsil Edilir?
- Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma (TMK 165): Şartlar ve Sağlık Kurulu Raporu
- Boşanma Sonrası Kadının Soyadı: Eski Eşin Soyadını Kullanmaya Devam Etmek
Sık sorulan sorular
Çekişmeli boşanma ortalama kaç yıl sürer?
İlk derece mahkemesinde genellikle 1–2 yıl; istinaf ve temyizle birlikte toplam süre 2–4 yılı bulabilir.
Süreyi kısaltmak mümkün mü?
Evet. Tarafların anlaşması halinde dava anlaşmalı boşanmaya çevrilebilir; ayrıca delillerin ilk dilekçede eksiksiz bildirilmesi süreyi kısaltır.
Boşanma davası sürerken nafaka alınabilir mi?
Evet. Dava süresince ihtiyaç sahibi eş ve çocuklar için tedbir nafakasına hükmedilebilir.
Boşanma kararı ne zaman kesinleşir?
Kanun yolu süreleri geçtiğinde veya istinaf ve temyiz incelemesi tamamlandığında karar kesinleşir ve nüfusa işlenir.


