Denetimli serbestlik, hükümlünün cezasının koşullu salıverilme tarihinden önceki bir bölümünü cezaevi dışında, belirli yükümlülüklere uyarak geçirmesini sağlayan bir infaz usulüdür. Dayanağı 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 105/A maddesidir. Amaç, hükümlünün topluma uyumunu kolaylaştırmak ve cezaevi kalabalığını azaltmaktır. Denetimli serbestlikteki kişi hükümlü statüsünü korur; yükümlülüklere uymazsa cezaevine geri dönebilir.
Denetimli serbestlik şartları
Hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için şu şartların birlikte bulunması gerekir:
- Açık ceza infaz kurumunda bulunması veya açık kuruma ayrılmaya hak kazanmış olması,
- İyi halli olması (cezaevindeki disiplin durumu ve davranışları),
- Koşullu salıverilme tarihine kanunda belirtilen süre (genel kural olarak 1 yıl) kalmış olması,
- Hükümlünün bu usulden yararlanmayı talep etmesi.
Kanun değişiklikleri ve yargı paketleriyle, belirli tarihlerden önce işlenen suçlar için bu süre zaman zaman uzatılmıştır. Güncel düzenlemeler için 11. Yargı Paketi yazımıza bakabilirsiniz. Kendi dosyanız için hesaplama yapılırken suç tarihi, ceza miktarı ve suçun türü birlikte değerlendirilmelidir.
Kimler yararlanamaz?
Terör suçları, örgütlü suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, kasten öldürme ve kanunda sayılan diğer bazı suçlarda denetimli serbestlikten yararlanma sınırlıdır veya yasaktır. Ayrıca disiplin cezası alan veya iyi halli sayılmayan hükümlüler, şartlar oluşana kadar yararlanamaz.
Başvuru nasıl yapılır?
- Hükümlü veya avukatı, cezaevi idaresine ya da infaz savcılığına dilekçe verir.
- Cezaevi idare kurulu, hükümlünün iyi halli olup olmadığını değerlendirir.
- İnfaz savcılığı, şartlar oluşmuşsa dosyayı infaz hâkimliğine gönderir.
- İnfaz hâkimi denetimli serbestlik kararı verir ve uygulanacak yükümlülükleri belirler.
Dilekçe örneği için denetimli serbestlikten yararlanma dilekçesi sayfamıza bakabilirsiniz.
Yükümlülükler
İnfaz hâkimi, hükümlünün durumuna göre şu yükümlülüklerden birini veya birkaçını belirleyebilir:
- Belirli günlerde imza vermek,
- Belirli yerlere gitmemek veya belirli kişilerle görüşmemek,
- Belirli saatlerde konutu terk etmemek (elektronik kelepçe ile takip edilebilir),
- Bir eğitim programına devam etmek,
- Bir işte çalışmak veya kamuya yararlı bir işte çalışmak,
- Tedavi programına katılmak (özellikle bağımlılık halinde).
Yükümlülükler, denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından takip edilir.
İhlal halinde ne olur?
Hükümlü yükümlülüklere uymazsa veya bu süre içinde kasıtlı bir suç işlerse, denetimli serbestlik kararı geri alınabilir ve kalan süre kapalı ceza infaz kurumunda infaz edilir. İmza günlerinin kaçırılması gibi ihlallerde, ihlalin nedeni (hastalık, zorunlu durum) belgelendirilmelidir. Haklı bir mazeret varsa bu durum ihlal sayılmayabilir. Ayrıntılar için denetimli serbestlik imza ihlali yazımıza bakın.
İtiraz
Denetimli serbestlik talebinin reddine veya ihlal nedeniyle verilen geri alma kararına karşı, infaz hâkimliği kararına itiraz edilebilir. İtiraz, kanunda öngörülen kısa süre içinde ve kararı veren infaz hâkimliğinin bağlı olduğu yer ağır ceza mahkemesine yapılır.
Denetimli serbestlik ile koşullu salıverilme farkı
- Denetimli serbestlik: Koşullu salıverilme tarihinden önceki dönemin dışarıda, yükümlülüklerle geçirilmesidir.
- Koşullu salıverilme: Cezanın kanunda belirtilen kısmı çekildikten sonra kalan cezanın denetim süresi olarak dışarıda geçirilmesidir.
Bursa’daki infaz işlemleri ve denetimli serbestlik başvuruları için Bursa ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Nilüfer’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu ve Cezası (TCK 134)
- İrtikap Suçu, Şartları ve Cezası (TCK 250)
- Konuşmaların Dinlenmesi veya Kayda Alınması Suçu (TCK 133)
- Kişisel Verileri Yok Etmeme Suçu ve Cezası (TCK 138)
- Zimmet Suçu, Şartları ve Cezası (TCK 247)
- Kişisel Verileri Ele Geçirme, Başkasına Verme veya Yayma Suçu (TCK 136)
Sık sorulan sorular
Denetimli serbestliğe kimler çıkabilir?
Açık ceza infaz kurumunda bulunan veya açık kuruma ayrılmaya hak kazanan, iyi halli ve koşullu salıverilmeye kanunda belirtilen süre kalan hükümlüler.
Denetimli serbestlikte nelere uyulur?
İmza, belirli yerlere gitmeme, eğitim, çalışma veya tedavi gibi yükümlülüklere.
Denetimli serbestlik ile koşullu salıverilme aynı şey mi?
Hayır. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihinden önceki dönemin cezaevi dışında ve yükümlülüklerle geçirilmesidir; koşullu salıverilme ise cezanın kalan kısmının denetim süresi olarak dışarıda geçirilmesidir.
Denetimli serbestlik kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. İnfaz hâkimliği kararlarına karşı kanunda öngörülen sürede ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir.


