Hukuka uygunluk nedenleri, fiili baştan itibaren hukuka uygun hale getirir. Bu hallerde suç oluşmaz.
1. Kanun hükmünü yerine getirme (TCK m.24/1)
Kanunun hükmünü yerine getiren kişiye ceza verilmez. Örnek: Yakalama kararını uygulayan polis.
2. Yetkili merciin emrini yerine getirme (TCK m.24/2)
Yetkili bir merciden verilip, yerine getirilmesi görev gereği zorunlu olan bir emri uygulayan sorumlu olmaz. Ancak konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilemez; aksi halde emri yerine getiren ve veren sorumlu olur.
3. Meşru savunma (TCK m.25/1)
Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı ceza verilmez.
4. Hakkın kullanılması (TCK m.26/1)
Bkz. hakkın kullanılması.
5. İlgilinin rızası (TCK m.26/2)
Kişinin üzerinde mutlak tasarruf yetkisine sahip olduğu bir hakkına ilişkin rızası.
Sınırın aşılması (TCK m.27)
Hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın kast olmaksızın aşılması halinde, fiil taksirle işlendiğinde de cezalandırılıyorsa taksirli suç cezasının altıda birinden üçte birine kadar indirilmiş ceza verilir. Meşru savunmada sınırın mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmesi halinde ceza verilmez.
Kusurluluğu etkileyen nedenler için ceza sorumluluğunu kaldıran nedenler yazımıza bakın.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Nilüfer’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Ceza Muhakemesinde Hukuka Aykırı Deliller
- Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkân Sağlama Suçu (TCK 228)
- Bozulmuş veya Değiştirilmiş Gıda veya İlaçların Ticareti Suçu (TCK 186)
- İşkence Suçu, Şartları ve Cezası (TCK 94)
- İnsan Üzerinde Deney Suçu ve Cezası (TCK 90)
- Organ veya Doku Ticareti Suçu ve Cezası (TCK 91)
Sık sorulan sorular
Hukuka uygunluk nedenleri nelerdir?
Kanun hükmünü yerine getirme, yetkili merciin emrini yerine getirme, meşru savunma, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası.
Amirin emri her zaman hukuka uygunluk nedeni mi?
Hayır. Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilemez.


