Belirsiz süreli bir iş sözleşmesini fesheden taraf, karşı tarafa önceden bildirimde bulunmak zorundadır. Bu bildirim süresine ihbar süresi denir. Süreye uyulmadan yapılan fesihte, süreye ait ücret tutarında ihbar tazminatı ödenir. Dayanağı İş Kanunu’nun 17. maddesidir. İhbar tazminatı yalnızca işverenin değil, bildirimsiz ayrılan işçinin de ödeyebileceği bir tazminattır.
İhbar süreleri (İş Kanunu m.17)
| Kıdem | İhbar süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta |
| 1,5 – 3 yıl | 6 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta |
Bu süreler asgari sürelerdir; iş sözleşmesiyle artırılabilir ama azaltılamaz. Kıdem tazminatından farklı olarak bir yıl şartı aranmaz; 3 ay çalışan işçi de 2 haftalık ihbar süresine sahiptir.
İhbar tazminatını kim öder?
- İşveren: İşçiyi bildirim süresi tanımadan ya da süreye ait ücreti peşin ödemeden çıkarırsa işçiye ihbar tazminatı öder. İşveren isterse bildirim süresini beklemek yerine bu sürenin ücretini peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir.
- İşçi: Haklı bir neden olmadan ve bildirim süresine uymadan işi bırakan işçi, işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda kalabilir. İşverenler bu tutarı çoğu zaman son maaştan kesmeye çalışır; işçinin rızası olmadan yapılan bu tür kesintiler tartışmalıdır ve dava konusu olabilir.
İhbar tazminatı hangi durumlarda doğmaz?
- Haklı nedenle fesihlerde (İş K. m.24 ve m.25): Ücretin ödenmemesi nedeniyle işçinin ayrılması ya da ağır bir ihlal nedeniyle işverenin işçiyi çıkarması gibi.
- Belirli süreli iş sözleşmelerinde: Süre dolunca sözleşme kendiliğinden sona erer; bildirim gerekmez.
- Deneme süresi içinde yapılan fesihlerde.
- Emeklilik ve askerlik nedeniyle işçinin ayrılmasında işçi ihbar tazminatı ödemez; ancak bu hallerde işçi de ihbar tazminatı alamaz.
Nasıl hesaplanır?
İhbar tazminatı, işçinin giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Brüt ücrete düzenli ödenen yemek, yol, prim ve ikramiye gibi ödemeler eklenir. Günlük giydirilmiş ücret, ihbar süresinin gün sayısıyla çarpılır:
- 2 hafta = 14 günlük ücret,
- 4 hafta = 28 günlük ücret,
- 6 hafta = 42 günlük ücret,
- 8 hafta = 56 günlük ücret.
Örnek: 4 yıl çalışan ve giydirilmiş brüt ücreti 45.000 TL olan işçi için günlük ücret 1.500 TL’dir. 8 haftalık ihbar süresi karşılığı 1.500 × 56 = 84.000 TL brüt ihbar tazminatı hesaplanır. Kıdem tazminatındaki tavan ihbar tazminatında uygulanmaz.
Tutardan gelir vergisi ve damga vergisi kesilir, SGK primi kesilmez. Kendi hesabınızı ihbar tazminatı hesaplama aracımızla yapabilirsiniz.
İhbar süresi içinde çalışan işçinin hakları
İşveren bildirim süresini kullandırarak işçiyi çalıştırmaya devam ederse:
- İşçi bu süre boyunca ücretini ve tüm haklarını almaya devam eder.
- İşveren, işçiye yeni iş araması için günde en az 2 saat izin vermek zorundadır. İşçi isterse bu saatleri birleştirerek toplu kullanabilir (İş K. m.27).
- Bu izin verilmezse veya kullandırılmazsa, karşılığı ücret olarak ödenir.
Kötüniyet tazminatı
İş güvencesi kapsamında olmayan işçilerin (30’dan az işçi çalıştıran işyerleri veya 6 aydan az kıdemi olanlar) sözleşmesi, fesih hakkı kötüye kullanılarak feshedilirse, işçiye ayrıca bildirim süresine ait ücretin üç katı tutarında kötüniyet tazminatı ödenir. Örneğin işçinin şikâyet başvurusu yaptığı için çıkarılması bu kapsamda değerlendirilebilir.
Zamanaşımı ve arabuluculuk
- İhbar tazminatında zamanaşımı süresi 5 yıldır.
- Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculukta anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açılır.
- İşveren tarafından bildirimsiz çıkarılan ve bir yılı dolduran işçi çoğu zaman ihbar tazminatıyla birlikte kıdem tazminatı da isteyebilir.
Bursa’da işçilik alacaklarına ilişkin arabuluculuk ve dava süreçlerini takip ediyoruz. Ayrıntılar için Bursa iş avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Nilüfer’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılma ve Kıdem Tazminatı
- Fazla Mesai Alacağı Nasıl İspat Edilir?
- İş Kazası SGK’ya Bildirilmezse Ne Olur? İşçinin Haklı Fesih Hakkı
- İşçinin Rekabet Yasağı: Geçerlilik Şartları ve Cezai Şart
- İkale Sözleşmesi Nedir? Şartları ve İşçinin Hakları
- Haciz İhbarnamesi (İİK m. 89): Üçüncü Kişiye Gelen İhbarname
Sık sorulan sorular
İhbar süresi kaç hafta?
6 aydan az çalışmada 2 hafta, 6 ay–1,5 yıl arası 4 hafta, 1,5–3 yıl arası 6 hafta, 3 yıldan fazla çalışmada 8 haftadır.
İhbar tazminatından vergi kesilir mi?
Evet. Gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; SGK primi kesilmez.
İstifa eden işçi ihbar tazminatı öder mi?
Belirsiz süreli sözleşmede işçi haklı bir neden olmadan ve bildirim süresine uymadan ayrılırsa işverene ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olabilir.
İhbar süresi içinde iş arama izni var mı?
Evet. İşveren, bildirim süresi içinde işçiye yeni iş araması için günde en az 2 saat izin vermek zorundadır.


