İlamsız bir icra takibi başlattınız ve borçlu ödeme emrine itiraz etti. Bu durumda takip durur ve alacaklı alacağını tahsil edebilmek için itirazı ortadan kaldırmak zorundadır. Bunun en kapsamlı yolu itirazın iptali davasıdır. Bu yazıda davanın şartlarını, sürelerini ve sonuçlarını anlatıyoruz.
İtiraz Sonrası Alacaklının Seçenekleri
Borçlu ödeme emrine 7 gün içinde itiraz ettiğinde takip kendiliğinden durur. Alacaklının önünde üç yol vardır:
- İtirazın kaldırılması: Alacaklının elinde imzası ikrar edilmiş adi senet veya resmi belge varsa, itirazın tebliğinden itibaren 6 ay içinde icra mahkemesine başvurur.
- İtirazın iptali davası: Böyle bir belge yoksa veya uyuşmazlık kapsamlı inceleme gerektiriyorsa, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde genel mahkemede dava açılır.
- Genel hükümlere göre alacak davası: Bu sürelerden sonra da alacak davası açılabilir; ancak takip devam ettirilemez ve icra inkâr tazminatı istenemez.
Davanın Şartları
- Geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalı,
- Borçlu süresi içinde itiraz etmiş olmalı,
- Dava, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılmalı,
- Uyuşmazlık ticari veya işçilik alacağı ise dava öncesi zorunlu arabuluculuk tamamlanmış olmalıdır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Görevli mahkeme, alacağın niteliğine göre belirlenir:
- Ticari alacaklar için asliye ticaret mahkemesi,
- İşçilik alacakları için iş mahkemesi,
- Kira alacakları için sulh hukuk mahkemesi,
- Tüketici işlemlerinden doğan alacaklar için tüketici mahkemesi,
- Diğer alacaklar için asliye hukuk mahkemesi.
Yetkili mahkeme ise kural olarak takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesidir; genel yetki kuralları da uygulanabilir.
İspat Yükü
İtirazın iptali davasında alacaklı, alacağının varlığını ve miktarını ispat etmekle yükümlüdür. Bu nedenle davanın gücü, alacağı gösteren belgelere bağlıdır:
- Sözleşmeler ve siparişler,
- Faturalar ve irsaliyeler,
- Cari hesap mutabakatları ve ticari defterler,
- Ödeme kayıtları ve yazışmalar.
Ticari davalarda tarafların ticari defterleri bilirkişi tarafından incelenir. Defterlerin usulüne uygun tutulmuş olması büyük önem taşır.
İcra İnkâr Tazminatı
Davanın en önemli sonuçlarından biri icra inkâr tazminatıdır. Alacak likit ve belirlenebilir nitelikteyse, mahkeme haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın en az yüzde 20'si oranında tazminata hükmeder. Alacağın likit olup olmadığı, yani borçlunun borç miktarını önceden bilebilecek durumda olup olmadığı, her dosyada ayrıca değerlendirilir.
Alacaklının haksız ve kötü niyetli olarak takip başlattığı anlaşılırsa, bu kez alacaklı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilebilir.
Dava Sonucunda Ne Olur?
Dava kabul edilirse itiraz iptal edilir ve takip kaldığı yerden devam eder. Alacaklı, haciz ve satış aşamalarına geçebilir. Dava reddedilirse takip düşer.
Sonuç
İtirazın iptali davası, itiraz edilen icra takibini yeniden işler hâle getirmenin en kapsamlı yoludur. 1 yıllık hak düşürücü süre ve arabuluculuk şartı nedeniyle borçlunun itirazından sonra hızlı hareket edilmelidir. Alacak takibiyle ilgili ayrıntılar için Bursa icra avukatı sayfamıza göz atabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Nilüfer’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- UYAP’tan İlamsız İcra Takibi Başlatma: Fatura, Sözleşme ve Senet Alacakları
- UYAP Üzerinden Dava Nasıl Açılır? E-İmza ile Elektronik Dava
- Kredi Borcu Ödenmezse Ne Olur? Haciz, Yasal Takip ve Çözüm Yolları
- İcra Masrafını Kim Öder? Alacaklı, Borçlu ve Vekalet Ücreti
- İlamsız İcra Takibi Nedir? Nasıl Durdurulur?
- İcra Dosyası Ne Zaman Düşer? İşlemsiz Kalma ve Zamanaşımı
Sık sorulan sorular
İtirazın iptali davası ne zaman açılmalı?
Borçlunun itirazının alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür; geçtikten sonra alacak için ancak genel hükümlere göre alacak davası açılabilir ve takip devam ettirilemez.
İtirazın iptali ile itirazın kaldırılması arasındaki fark nedir?
İtirazın kaldırılması, elinde imzası ikrar edilmiş adi senet veya resmi belge bulunan alacaklının 6 ay içinde icra mahkemesine başvurmasıdır ve dar kapsamlı bir incelemedir. İtirazın iptali ise genel mahkemede açılan, her türlü delilin incelendiği bir davadır.
İcra inkâr tazminatı ne kadar?
Alacak likit ve belirlenebilir nitelikteyse, haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın yüzde 20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilir. Alacaklının kötü niyetle takip yaptığı anlaşılırsa alacaklı aleyhine de tazminata hükmedilebilir.


