info@canata.av.trNilüfer / Bursa
Ceza Hukuku

Ceza Hukukunda Kıyas, Kıyas Yasağı ve Yorum (TCK 2)

Suçta ve cezada kanunilik ilkesi, kıyas yasağı, genişletici yorum yasağı ve ceza hukukunda yorum yöntemleri.

Yazar: Av. Ömer Sefa CanataGüncelleme: 3 Mart 20163 dk okuma

TCK m.2, suçta ve cezada kanunilik ilkesini düzenler: Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez.

Kıyas yasağı (TCK m.2/3)

Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve ceza içeren hükümler, kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.

Kıyas nedir?

Kanunda düzenlenmemiş bir olaya, benzer bir olay için öngörülmüş kuralın uygulanmasıdır. Örneğin kanunda yalnızca “çalma” suç sayılmışken, benzer bir fiil olan “ödünç alıp iade etmeme”nin aynı maddeye göre cezalandırılması kıyas olur.

Yorum ile farkı

Ceza hukukunda yorum yasak değildir. Hâkim, kanun metnini:

  • Lafzi (sözel),
  • Sistematik,
  • Tarihsel,
  • Amaçsal (teleolojik) yorum yöntemleriyle yorumlayabilir. Ancak yorum, kanun metninin sınırlarını aşamaz.

Önemi

Kanunilik ilkesi, vatandaşların hangi fiillerin suç olduğunu önceden bilebilmesini ve devletin keyfi cezalandırmasının önlenmesini sağlar (Anayasa m.38, AİHS m.7).

İlgili konu için ceza sorumluluğunu kaldıran nedenler yazımıza bakın.

Hukuki destek

Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Nilüfer’deki büromuzla görüşebilirsiniz:

Sık sorulan sorular

Ceza hukukunda kıyas yapılabilir mi?

Hayır. Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil kıyas yoluyla suç sayılamaz ve kanunda öngörülmeyen bir ceza verilemez.

Lehe kıyas mümkün mü?

Doktrinde tartışmalıdır; ancak suç ve ceza yaratan kıyas kesinlikle yasaktır.

Av. Ömer Sefa Canata
Av. Ömer Sefa Canata

Bursa Barosu (Sicil No 4990). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; 2017’den bu yana Bursa’da avukat.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki mütalaa değildir. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebilir; somut durumunuz için mutlaka bir avukattan görüş alın.
Randevu

Bursa’da bir avukatla görüşün

Hukukta pek çok hak, kısa sürelere bağlıdır. Süre dolmadan arayın, WhatsApp’tan yazın ya da Nilüfer’deki büromuzda görüşme ayarlayalım.

WhatsApp'tan yazın