info@canata.av.trNilüfer / Bursa
Ceza Hukuku

Ceza Hukuku

Ceza dosyalarında sıkça geçen kavramları sade bir dille açıklıyor, savunmanın hangi temellere dayandığını anlatıyoruz.

Ceza hukuku, hangi davranışların suç sayılacağını ve bunlara hangi yaptırımların uygulanacağını belirler. Bir ceza dosyasında savunmanın gücü çoğu zaman bu temel kavramların doğru uygulanmasına bağlıdır.

Temel ilkeler

  • Kanunilik: Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil nedeniyle ceza verilemez; suç ve ceza hükümleri kıyasla genişletilemez.
  • Lehe kanun: Fiilden sonra yürürlüğe giren kanunlardan failin lehine olanı uygulanır. 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun’un dolandırıcılık ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin değişiklikleri bu açıdan önemlidir.
  • Masumiyet karinesi: Suçluluğu kesin hükümle sabit olana kadar kimse suçlu sayılamaz.
  • Şüpheden sanık yararlanır.

Kusurluluğun dereceleri

KavramAnlamı
Doğrudan kastBilerek ve isteyerek
Olası kastSonucu öngörüp “olursa olsun” diyerek
Bilinçli taksirSonucu öngörüp gerçekleşmeyeceğine güvenerek
TaksirÖzen yükümlülüğüne aykırılıkla, öngörmeden

Teşebbüs ve iştirak

Fail suçu tamamlayamazsa teşebbüsten sorumlu olur ve cezası indirilir; gönüllü vazgeçerse teşebbüsten cezalandırılmaz. Birden fazla kişinin katıldığı suçlarda müşterek faillik, azmettirme ve yardım etme ayrımı cezayı belirler.

Cezayı ortadan kaldıran veya azaltan nedenler

Meşru müdafaa, hakkın kullanılması, ilgilinin rızası, zorunluluk hâli, cebir ve tehdit, haksız tahrik, akıl hastalığı, yaş küçüklüğü ve hata.

Yargılama

Ceza yargılaması soruşturma ve kovuşturma olmak üzere iki aşamadan oluşur. Sürecin uygulamadaki işleyişi ve savunmanın her aşamadaki rolü için Bursa ceza avukatı sayfamıza, gözaltındaki haklar için gözaltında haklarım nelerdir yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kast ile taksir arasındaki fark nedir?

Kast, suçun unsurlarının bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Taksir ise dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle sonucun öngörülmeden gerçekleşmesidir. Taksirli suçlar kural olarak daha hafif cezalandırılır.

Haksız tahrik cezayı nasıl etkiler?

Haksız bir fiilin yol açtığı hiddet veya şiddetli elemin etkisiyle suç işleyen kişinin cezasında kanunda belirtilen oranlarda indirim yapılır.

Dava zamanaşımı nedir?

Suçun cezasının üst sınırına göre belirlenen süre içinde kesin hüküm verilmezse kamu davası düşer. Zamanaşımını kesen işlemler süreyi uzatır.

Av. Ömer Sefa Canata
Av. Ömer Sefa Canata

Bursa Barosu (Sicil No 4990). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; 2017’den bu yana Bursa’da avukat.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki mütalaa değildir. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebilir; somut durumunuz için mutlaka bir avukattan görüş alın.
Randevu

Bursa’da bir avukatla görüşün

Hukukta pek çok hak, kısa sürelere bağlıdır. Süre dolmadan arayın, WhatsApp’tan yazın ya da Nilüfer’deki büromuzda görüşme ayarlayalım.

WhatsApp'tan yazın